Literatura kontra reżim. Przypadek Borysa Pasternaka i Olgi Iwińskiej

W 1988 roku, na fali drugiej odwilży gorbaczowowskiej, która przyniosła rozszerzenie swobód obywatelskich i ograniczenie zakazów cenzury w Rosji, Borys Pasternak odniósł swoje pośmiertne zwycięstwo jako pisarz. Oto w kolejnych czterech numerach czasopisma „Nowy Mir” jego „Doktor Żywago” ukazał się po raz pierwszy w oficjalnym obiegu wydawniczym.
Walki z kłamstwem, wynaturzeniami życia społecznego i politycznego w rosyjskim państwie rządzącym się przemocą podjęła się przede wszystkim literatura […]” – pisze znawczyni wolnej literatury rosyjskiej Krystyna Pietrzycka-Bohosiewicz, wskazując, że w tym kraju pisarz był: „sumieniem narodu, twórcą opinii społecznej, sędzią, filozofem, najwyższą instancją moralną, mistrzem duchowym, prorokiem. Przychodziło mu za to zwykle płacić wysoką cenę: twórców zabijano, zsyłano na katorgę, więziono, obwoływano umysłowo chorymi, zmuszano do emigracji, zaś teksty ich utworów kaleczyli głupi, najczęściej, cenzorzy”. Wśród skazanych na zesłanie znaleźli się m.in. Aleksander Puszkin, Michaił Lermontow i Fiodor Dostojewski, do emigracji zmuszono Iwana Turgieniewa i Aleksandra Hercena, a Piotra Czaadajewa zamknięto w szpitalu psychiatrycznym.
Polowanie na pisarzy
Nic jednak nie mogło się równać z epoką stalinizmu, w której władza radziecka dążyła do całkowitego unicestwienia twórców literatury niezgodnej z ideologią państwa totalitarnego. Narzucający ludziom pióra tematy i metody tworzenia realizm socjalistyczny sprawił, że



Artykuł dostępny tylko dla subskrybentów
SUBSKRYBUJ aby mieć dostęp do wszystkich tekstów www.panstwo.net
Masz już subskrypcję? Zaloguj się
- Możliwość odsłuchiwania artykułów gdziekolwiek jesteś [NOWOŚĆ]
- Dostęp do wszystkich treści bieżących wydań "Nowego Państwa"
- Dostęp do archiwum "Nowego Państwa"
- Dostęp do felietonów on-line
* Masz pytania odnośnie subskrypcji? Napisz do nas [email protected]
W tym numerze
-
Mimo że idee transhumanizmu wyrastają ze szlachetnych pobudek udoskonalenia istoty ludzkiej, to głosiciele tego nurtu wydają się w swoich postulatach posuwać do twierdzeń, że celem człowieka powinno...
Biskup-wojownik Jon Arason i ostatni bój islandzkich katolików
Prawie całe swe biskupie życie spędził u boku konkubiny, z którą związał się zaraz po święceniach kapłańskich. Spłodził z nią co najmniej dziewięcioro dzieci. W wolnych chwilach pisał wiersze i ...Wojna Północna. Rosja zetrze się z NATO nad Bałtykiem
„I my też świetnie wiemy, że dziś Gruzja, jutro Ukraina, pojutrze państwa bałtyckie, a później może i czas na mój kraj, na Polskę!” prezydent Lech Kaczyński, 12 sierpnia 2008 roku W każdej z trzech...Walka o uznanie jako motor rewolucji
Święty Tomasz na pytanie, czy drugi człowiek rzeczywiście jest człowiekiem, odpowiedziałby: no ba! Niech ta pełna prostoty i mądrości odpowiedź będzie przewodnikiem na krętych ścieżkach filozofii...Ślązacy na preriach Teksasu
Któż nie słyszał o Teksasie, gdzie kowboje z naładowanymi rewolwerami i lśniącymi ostrogami u butów hartowali ducha wśród niekończących się prerii, w zmaganiu z dziką przyrodą i wojowniczymi...Grenlandia, piękna panna na wydaniu
Gdyby odwrócić słynne stwierdzenie byłego szefa polskiej dyplomacji, to Grenlandia jest panną na wydaniu nie dość że piękną (można rzec zielonooką), to w dodatku z ogromnym posagiem. Czyż można się...